En iyi kullanım için javascript kullanımını aktifleştirin.
İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Yavuz Baykal

Kurdeşen ve Anjiyoödem

Kurdeşen ve Anjiyoödem nedir ve nasıl ortaya çıkar?

Kurdeşen (ürtiker) küçük nokta büyüklüğünden büyük çaplı lekeler gibi değişen boyutlarda kabarık, kırmızı, kaşıntılı deri lezyonlarıdır. Anjioödem daha çok göz ve dudak çevresini, cildin daha derin katmanlarını etkiler ve genellikle şişme ile seyreden bir türüdür. Çoğu durumda, ürtiker ve anjioödem zararsız ve hatta tedavi olmadan geçer. Boğaz veya solunum yollarında tıkanmaya neden olan ciddi anjioödem yaşamı tehdit edici olabilir.

Ürtiker belirtileri ve semptomları:

  • Deri üzerinde çeşitli boyutlarda, deriden kabarık, kırmızı veya beyaz kabarıklıklar
  • Şiddetli kaşıntı,
  • Nadiren, etkilenen bölgede batma ve yanma hissi vardır.

Kurdeşen akut ya da kronik olabilir. Akut ürtiker altı haftadan kısa sürer. Altı haftadan daha uzun ürtiker kronik kabul edilir ve bazen aylarca ve yıllarca sürer. Anjioödem derinin daha altındaki dokuları, boğazı ve bağırsak mukozasını etkiler. Anjioödem genellikle gözler, yanaklar ve dudakların etrafında görünürsede, aynı zamanda ellerde, ayaklarda, genital bölgede veya boğaz veya bağırsak içinde gelişebilir. Anjioödem ve ürtiker ayrı ayrı veya aynı anda oluşabilir.

Anjioödem belirtileri ve semptomları:

  • Büyük, kalın, sert şişlikler
  • Deride şişme
  • Etkilenen bölgelerde ağrı veya sıcaklık
  • Ciddi vakalarda solunum veya yutma zorluğu

Herediter anjioödemde, ani ve hızlı olarak yüz, kollar, bacaklar, eller, ayaklar, genital organlar, sindirim sistemi ve havayolunda şişme oluşur. Nadir ancak daha ciddi kalıtsal bir durumdur.

Herediter anjioödem belirtileri ve semptomları:

  • Yüz, kol, bacak, el, ayak, genital organlar, sindirim ve solunum yollarında ani ve şiddetli şişlik
  • Sindirim sisteminin etkilenmesi sonucu karın krampları
  • Nefes darlığı
  • Herediter anjioödeme genellikle ürtiker eşlik etmez.

Ne zaman doktora görünmeli;

  • Hafif ürtiker ve anjioödem genellikle yaşamı tehdit etmez. Genellikle evde tedavi olabilir.
  • Ürtiker veya anjioödem tedaviye yanıt vermezse
  • Ciddi rahatsızlık yapıyorsa
  • Belirtiler bir kaç günden fazla devam ediyorsa.
  • Sersemlik hissi varsa
  • Ciddi göğüs sıkışması yada nefes darlığı oluşturursa
  • Boğazda şişlik hissi varsa doktora görünmelidir.

Nedenler

Ortak alerjenler şunlardır:

  • Gıdalar. Birçok gıdalar hassasiyetleri olan kişilerde reaksiyonları tetikleyebilir. Kabuklu deniz hayvanları, balık, fıstık, ağaç fındık, yumurta ve süt sık suçlulardır.
  • İlaçlar. Herhangi bir ilaç ürtiker veya anjioödeme neden olabilir. Daha çok penisilin, novaljin, aspirin, ibuprofen, naproksen ve tansiyon ilaçlarıdır.
  • Diğer allerjenler. Polen, hayvan tüyü, lateks ve böcek sokmaları.

Ek tetikleyiciler şunlardır:

  • Çevresel faktörler. Bazı çevresel faktörler histamin salınımını uyarabilir. Örnek sıcak, soğuk, güneş ışığı, su, cilt üzerine baskı, duygusal stres ve egzersiz yer almaktadır.
  • Dermatografi (dermografizm). Deri üzerine uygulanan basınca bağlı oluşur.
  • Kurdeşen ve anjiyoödem bazen kan transfüzyonu, lupus gibi bağışıklık sistemi bozuklukları, lenfoma gibi bazı kanser türleri, bazı tiroid hastalıkları ve bakteri ya da hepatit, HIV, sitomegalovirüs veya Epstein-Barr virüsü gibi virüsler ile enfeksiyonlara bağlı olarakta ortaya çıkar.

Risk faktörleri

  • Önceden geçirilmiş kurdeşen ve anjiyoödem
  • Lupus, lenfoma veya tiroid hastalığı gibi ürtiker ve anjiyoödem ile ilişkili hastalıklar
  • Anjioödem veya herediter anjioödem aile öyküsü

Komplikasyonlar: Kurdeşen ve anjiyoödemdeki şişme ağız, boğaz veya solunum yollarında olursa nefes darlığı ve bilinç kaybına neden olabilir. Anaflaktik şok hızla ortaya çıkar ve acil tıbbi müdahale gerektirir.

Testler ve tanı

  • Kurdeşen ve anjioödemin olası nedenlerini belirlemek için doktor sorular ile gıdalar, fiziksel tetikleyiciler ve ilaçlar gibi tanınmış nedenleri araştırır. Her gün kullandığınız ilaç ve besin takviyeleri de dahil olmak üzere, tüm ilaçlar hakkında doktoru bilgilendirmek gerekir. Ürtiker veya anjioödem belirtiler sürüyor veya sık sık tekrarlarsa alerji deri testi önerebilir.
  • Deri testi. Deri testinde saflaştırılmış alerjenler damla şeklinde veya cildin yüzeyine çizilir. Bu test genellikle hayvan tüyü, besinler, böcek zehirleri, penisilin ve polen alerjisini belirlemek için yapılır.
  • Deriiçi (intradermal) test. Saflaştırılmış allerjen ekstreleri kolun cildi içine enjekte edilir.
  • Doktorunuz herediter anjioödemden şüphelenirse, bu hastalık için spesifik kan proteinleri düzeyleri ve fonksiyonunu kontrol etmek için kan testleri isteyebilir.

Tedaviler ve ilaçlar:

Belirtiler hafif ise tedaviye ihtiyac olmayabilir. Şiddetli kaşıntı, ciddi rahatsızlık veya kalıcı belirtiler için tedavi gerekir. Ürtiker ve anjioödemde standart tedavi kaşıntıyı, şişliği ve bunlara sebep olan histamin salınımı azaltmak için antihistaminikli ilaç verilir. Daha ciddi durumlarda prednizon gibi şişlik, kızarıklık ve kaşıntıyı azaltıcı ilaç verilir.

Herediter anjioödem tedavisinde antihistaminikler ve oral kortikosteroidler tedavide etkisiz kalabilir. Uzun vadede herediter anjioödem tedavi etmek için danazol gibi androjenik ilaçlar kullanılabilir. Ayrıca herediter anjioödemde anormal olan kan proteinlerinin yerine konulmasını hedefleyen tedaviler gerekir. Cinryze ve Berinert, gibi insan kanı plazmasından elde edilen iki ilaç da C1 esteraz inhibitörü içeren kan proteinini sağlar. Ecallantide (Kalbitor) kallikrein, denilen bir kan proteininin aktivitesini engeller. Ecallantide mutlaka bir uzman tarafından verilmelidir.

Acil durumlarda ürtiker veya anjioödemin şiddetli ataklarının tedavisi mutlaka acil serviste yapılmalıdır. Bu gibi durumlarda adrenalinin acil enjeksiyonu gerekebilir. Yine tekrarlayan acil durumlarda kullanılmak üzere kişilerin yanlarında kullanacağı adrenalin paketleri vardır.

Hızlı Randevu ve İletişim

  • Acıbadem Maslak Hastanesi

    Adres:

    Acıbadem Maslak Hastanesi İç Hastalıkları (Dahiliye) Kliniği Büyükdere Caddesi No:40 34457 Maslak / İstanbul

    Telefon:

    +90 212 304 4263

    E-Posta:

    yavuz.baykal@acibadem.com.tr

Günün Sağlık Bilgisi

Günün Sağlık Bilgisi

Hekim izni olmadan herhangi bir içerik izinsiz kullanılamaz.