En iyi kullanım için javascript kullanımını aktifleştirin.
İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Yavuz Baykal

Kabızlık

Kabızlık nedir ve nasıl ortaya çıkar?

Kabızlık dışkılamadaki zorluktur. Genel olarak, haftada üçten az dışkılama varsa muhtemelen kabızlık yaşıyorsanız demektir. Dışkı genellikle sert ve kurudur. Kabızlık genelikle geçici olsada bazen bir hastalığa bağlı olabilir. Geçici kabızlık durumları egzersiz, sıvı miktarını arttırmak ve yüksek lifli diyet gibi basit yaşam tarzı değişiklikleri ile giderilebilir. Kabızlık laksatifler ile tedavi edilebilir.

Belirtileri

Eğer son altı ayda en az üç kez aşağıdaki bulgu ve belirtilerden ikisi varsa kabızlık var demektir.

  • Haftada üçten az dışkılama
  • Sert dışkılama
  • Karında şişkinlik
  • Rektal tıkanma hissi
  • Tuvalet sonrası eksik tahliye hissi

Ne zaman doktora görünmeli

  • Kabızlık rahatsız edici olsa da, genellikle ciddi değildir. Diğer taraftan altta yatan ciddi bir hastalığın belirtisi de olabilir. Ancak kronik kabızlık komplikasyonlara yol açabilir.
  • Eğer kabızlık veya barsak alışkanlıklarındaki değişikliğin nedeni açıklanamıyorsa veya belirtiler şiddetli ve üç haftadan fazla sürmüşse doktorunuza görünün.
  • Eğer aşağıdaki işaret veya belirtilerden herhangi biri ortaya çıkarsa mutlaka doktora görünün:
  • Bağırsak hareketleri diyet veya egzersize rağmen düzelmiyorsa,
  • Yoğun karın ağrısı varsa
  • Dışkıda kan varsa
  • Dönüşümlü kabızlık ve ishal varsa
  • Rektal ağrı varsa
  • İnce, kalem gibi dışkılama oluyorsa
  • Açıklanamayan kilo kaybı varsa

Nedenleri:

  • Yeterince sıvı veya lif bakımından zengin olmayan yiyecekler alınmazsa barsak kasılmaları yavaşlar, dışkı çok yavaş ilerler sonuçta dışkı kurur ve sertleşir. Huzursuz barsak sendromunda bağırsaklar düzgün ve koordine çalışmaz ve kabızlık ortaya çıkabilir.
  • Bağırsak yavaşlaması sonucu kabızlığa neden olan durumlar;

  • Yetersiz sıvı alımı ve dehidratasyon, kusma veya ishal yoluyla vücudun tuz kaybı
  • Diyette lifin yetersiz oluşu
  • Fiziksel aktivite eksikliği (özellikle yaşlılarda)
  • İrritabl bağırsak sendromu
  • Hamilelik, yaşlanma ve seyahatler,
  • Hastalıklar (felç, diyabet, tiroid ve Parkinson hastalığı gibi)
  • Barsak tıkanması veya divertikülozis gibi kolon ve rektum ile ilgili sorunlar,
  • Parkinson hastalığı, yüksek tansiyon, ağrı kesici, diüretikler ve depresyon tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar,
  • Anal sfinkter spazmına yol açan anal fissür ve hemoroid,
  • Omurilik yaralanmaları bağırsak sinirlerini etkileyebilir
  • Nadiren kolorektal kanser, hormonal bozukluklar veya otoimmün hastalıklar
  • Çocuklarda Hirschsprung hastalığı,
  • Kemoterapi

Kadınlar kabızlıktan daha sıktır etkilenir. Hamilelikteki kabızlık hormonal değişiklikler ve genişleyen rahmin bağırsak üzerindeki baskısına bağlıdır.

Komplikasyonlar

Kabızlık son derece rahatsız edici olmasına rağmen, genellikle ciddi değildir. Bazen uzun ıkınmalara bağlı olarak hemoroid veya çatlaklara (fissür) neden olabilir. Bazen sertleşmiş dışkı fekal tıkaç oluşturur ve elle parçalanması gerekir. Bazen ıkınmalar sonucu rektal dokunun küçük bir kısmı anüs yoluyla dışarı itilir ve rektal prolapsus oluşur. Kabızlık için uzun süre müshil kullanılması tembel barsak sendromuna yol açar. Uzun süre laksatif kullanımı vitaminlerin ve diğer besin maddelerinin emilmesini bozabilir.

Kapsamlı test genellikle şiddetli semptomları olan ve yeni başlangıçlı kabızlığı olan yaşlı hastalar yapılır:

  • Baryumlu grafi.
  • Rektum ve alt veya sigmoid kolon (sigmoidoskopi) incelenmesi.
  • Rektum ve tüm kolon (kolonoskopi) incelenmesi.
  • Anal sfinkter kas fonksiyonlarının değerlendirilmesi (anorektal manometri).
  • Kapsül endoskopi

Tedaviler ve ilaçlar

Çoğu durumlarda, diyet ve yaşam tarzı değişikliği gibi basit değişiklikler kabızlığı giderebilir. Daha nadir olarak, tıbbi tedavi gerekebilir.

Diyet ve yaşam tarzı değişiklikleri: Aşağıdaki basit değişiklikler kabızlığı azaltabilir:

  • Yüksek lifli diyet. Fasulye, kepekli tahıllar, taze meyve ve sebzeler sayılabilir.
  • Düzenli egzersiz. Fiziksel aktivite bağırsak faaliyetleri uyarıcı etki gösterir.
  • Yeterli sıvı alımı. Su ve diğer sıvıların bol içilmesi dışkıda yumuşatmaya yardımcı olacaktır.
  • Bağırsak hareketleri için tuvalete zaman ayırın.
  • Laksatifler, diyet ve yaşam tarzı değişiklikleri etkili değilse düşünülmelidir.
  • Laksatifler birkaç farklı türü vardır: Lifli katkı yapan laksatifler kullanılabilir. Bu ajanlar bol su ile alınmalıdır. Uyarıcılar bağırsaklarda ritmik kasılmalara neden olur. Dulcolax ve Sinekot içerirler.
  • Yağlar dışkının kolonda daha rahat hareket etmesine neden olur. Mineral yağ ve filo içerir.
  • Osmotik sıvılar kolonda hareketi artırarak etkili olurlar. Sorbitol içerirler.
  • Tuzlu müshiller dışkının barsak içinde daha kolay geçiş için kolon içine su çekerek etkili olurlar. Magnezi kalsine gibi.
  • Diğer ilaçlar; Yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaçlar da semptomları iyileştirmezse, doktorunuz reçeteli ilaçlar tavsiye edebilir. Klorür kanalı aktivatörleri, lubiprostone reçete ile kullanılır ve gaitada sıvı miktarını arttırırlar.

Hızlı Randevu ve İletişim

  • Acıbadem Maslak Hastanesi

    Adres:

    Acıbadem Maslak Hastanesi İç Hastalıkları (Dahiliye) Kliniği Büyükdere Caddesi No:40 34457 Maslak / İstanbul

    Telefon:

    +90 212 304 4263

    E-Posta:

    yavuz.baykal@acibadem.com.tr

Günün Sağlık Bilgisi

Günün Sağlık Bilgisi

Hekim izni olmadan herhangi bir içerik izinsiz kullanılamaz.