En iyi kullanım için javascript kullanımını aktifleştirin.
İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Yavuz Baykal

Huzursuz Bağırsak Sendromu

Huzursuz Bağırsak Sendromu nedir ve nasıl ortaya çıkar?

İrritabl bağırsak sendromu (IBS) kalın bağırsağı (kolon) etkileyen yaygın bir hastalıktır ve halk arasında huzursuz barsak sendromu olarakta bilinir. İrritabl bağırsak sendromu genellikle kramp şeklinde karın ağrısı, şişkinlik, gaz, ishal ve kabızlığa neden olur. Bu rahatsız edici belirti ve bulgulara rağmen, IBS barsakta kalıcı hasara neden olmaz. IBS, ülseratif kolit ve Crohn hastalığı gibi daha ciddi bağırsak hastalıklarının aksine, iltihap veya bağırsak dokusunda değişikliklere neden olmaz ve kolorektal kanser riskini artırmaz. Birçok durumda, diyet, yaşam tarzı ve stres yönetimi ile irritabl barsak sendromu kontrol edilebilir.

Belirtileri

Irritabl barsak sendromu belirtileri kişiden kişiye büyük farklılıklar gösterir ve genellikle diğer hastalıklara benzer. En yaygın bulgular:

  • Kramp şeklinde karın ağrısı
  • Şişkinlik hissi
  • İshal veya kabızlık, bazen değişken kabızlık ve ishal nöbetleri
  • Dışkıda mukus

Birçok kişi, irritabl bağırsak sendromunun hafif belirtilerini gösterir. Bununla birlikte, bazen bu durum günlük hayatı engelleyici olabilir. Bazı durumlarda, şiddetli belirtiler tıbbi tedaviye iyi yanıt vermeyebilir. IBS nin kronik bir durum olduğu unutulmamalıdır.

Ne zaman doktora görünmeli

IBS de görülen bulgular diğer hastalıklarda da görüldüğünden, yakınmaların devamlılık kazandığı durumlarda ve başka belirti veya semptomlar eklendiğinde doktorunuza görünmek gerekir. Bu durum bir enfeksiyon ya da kolon kanseri gibi daha ciddi bir durumun işareti olabilir. Doktorunuz inflamatuvar barsak hastalıkları olan ülseratif kolit ve Crohn hastalığı gibi diğer daha ciddi kolon hastalıklarını ekarte etmek için araştırma yapacaktır.

Nedenleri

İrritabl barsak sendromunun nedenleri tam olarak bilinmemz. Bağırsak duvarlarının koordineli ritmi bozulmuştur. Sinir sistemi veya kolondaki anormallikler bağırsak hareketlerinde bozukluğa neden olabilir. IBS de başka faktörlerde etkili olabilir. Örneğin, IBS si olan kişilerde anormal serotonin seviyeleri vardır. Serotonin normal beyin fonksiyonu ile ilişkili kimyasal bir haberci olup, aynı zamanda sindirim sistemi fonksiyonlarında da önemli rol oynar. IBS de bağırsakta iyi bakterilerin oluşturduğu barsak florasıda bozulmuştur.

IBS nin muhtemelen diğer nedenler arasında;

Gıdalar. Birçok kişide yakınmalar belli yiyecekler ile kötüleştirebilir. Örneğin, çikolata, süt ve alkol kabızlık veya ishale neden olabilir. Gazlı içecekler, bazı meyve ve sebzeler IBS li bazı kişilerde şişkinlik ve rahatsızlığa neden olabilir. IBS nin gıda alerjisi veya intoleransı ile ilişkisi henüz anlaşılamamıştır. İBS de görülen yakınmaların besin intoleransı durumundada görülebileceği, özellikle de süt ürünlerine karşı oluşan laktoz intoleransı unutulmamlıdır.

Stres. IBS si olan insanların çoğunda stres vardır.

Hormonlar. Kadınlarda IBS nin daha sık olması, araştırmacıları hormonal değişiklikler üzerine yöneltmiştir. Birçok belirti ve bulgular kadınların adet dönemlerinde ortaya çıkar.

Risk faktörleri

Genç olmak. IBS belirtilerinin yaklaşık yarısı 35 yaşından önce görünür.

Kadınlarda erkeklerden daha fazladır.

Kişilerin birinci derece akrabalarında daha sıktır.

Komplikasyonlar

IBS kolon kanseri gibi ciddi komplikasyonlara neden olmaz fakat, ishal ve kabızlık günlük hayatı etkileyebilir, bazen de hemoroide neden olabilir. IBS li kişilerde cinsel aktivite zevksiz ve hatta ağrılı hale gelebilir.

Testler ve tanı

Irritabl barsak sendromu tanısı tam bir tıbbi öykü ve fizik muayeneye bağlıdır. Hastalığın laboratuvar bulgusu olmadığından tanı için Roma kriterleri olarak bilinen tanı kriterleri geliştirilmiştir. En önemli belirtisi:

  • En az 12 hafta süren karın ağrısı ve rahatsızlık,

    Ayrıca, aşağıdakilerden en az ikisi olmalıdır:

  • Dışkı sıklığı ve kıvamında bir değişiklik,
  • Dışkıda mukus
  • Karında şişkinlik

Bu tip yakınmaları olan kişlerde alarm semptomları varsa dikkatli olmalıdır. Bu alarm semptomları durumunda doktorunuz ilave tetkikler isteyebilir:

  • 50 yaşından sonra başlangıç
  • Kilo kaybı
  • Rektal kanama
  • Ateş
  • Bulantı veya tekrarlayan kusma
  • Devamlı karın ağrısı,
  • Kalıcı veya uykudan uyandıran ishal

Ek testler

Doktorunuz IBS dışı enfeksiyon veya malabsorpsiyon gibi barsak hastalıklarını ekarte etmek için çeşitli testler önerebilir.

  • Sigmoidoskopi. Kolonun (sigmoid) alt kısmının incelenmesi yapılır.
  • Kolonoskopi. Tüm kalın barsağın incelemesi yapılır.
  • CT taraması. Karın ve pelvisteki hastalıklar araştırılır.
  • Intolerans testleri: Laktoz intoleransı araştırılır.
  • Kan testleri. Çölyak hastalığı araştırılır.

Tedaviler ve ilaçlar

Çoğu durumda, başarılı stres yönetimi, diyet ve yaşam tarzı değişiklikleri yakınmaları azaltabilir.

  • Lifli gıdalar: Kabızlığın kontrolünde yardımcı olabilir.
  • Anti-diyare ilaçları. Loperamide ishali kontrolde yardımcı olabilir.
  • Gazlı gıdalardan kaçınmak. Özellikle lahana, brokoli ve karnabahar ve gazlı içecekler, salata, çiğ meyve ve sebzeden uzak durmak gerekebilir.
  • Antikolinerjik ilaçlar. Bağırsak spazmları rahatlatmak için kullanılan bu ilaçlar ishal nöbetleri olan kişilerde yararlı olabilirsede, kabızlığı kötüleştirebilir.
  • Antidepresan ilaçlar. Stresi azaltmak için bu tür ilaçlar verilebilir.
  • Antibiyotikler. Bazı IBS li kişlerde yararlı olabilirler.

Yaşam tarzı değişiklikleri

  • Birçok durumda, diyet ve yaşam tarzı gibi basit değişiklikler irritabl barsak sendromunda rahatlama sağlayabilir. Diyete ilave edilecek fiber kabızlığı azaltmaya yardımcı olsa da, gaz yaparak krampa yol açabilir. En iyi yaklaşım, kademeli olarak birkaç haftalık bir süre ile diyet lifi miktarını arttırmaktır. Lif içeren gıdalar arasında kepekli tahıllar, meyve, sebze ve fasulye sayılabilir.
  • Sorunlu yiyeceklerden kaçının. Belirli gıdalar belirtileri kötüleştirebilir ve bunları yemeyin. Ortak suçlular; alkol, çikolata, kahve ve gazlı içecekler, kafein, süt ve süt ürünleridir.
  • Küçük öğünler halinde yiyin. Eğer ishal varsa, az az ve sık sık yemek yeme daha iyi olabilir.
  • Eğer laktoz intoleransınız varsa, süt ürünlerinden uzak durun.
  • Bol bol sıvı alın. Her gün bol su içmeye çalışın.
  • Alkol ve kafein bağırsakları uyarır ve ishali daha kötüleştirebilir.
  • Düzenli egzersiz yapın. Egzersiz, depresyon ve stresin azaltılmasıa yardımcı olur ve bağırsağın normal çalışmasına yardımcı olabilir.
  • Antidiyare ilaçları ve laksatifleri dikkatli kullanın. uygun bir şekilde kullanmazsanız uzun vadede, sorunlara neden olabilir.

Alternatif tıp

Probiyotikler. Bazı çalışmalar probiyotikleri karın ağrısı ve şişkinlik gibi IBS belirtilerini azaltmada yararlı bulunmuştur. Düzenli egzersiz, yoga, masaj veya meditasyon stresi azaltarak yararlı olabilir.

Hızlı Randevu ve İletişim

  • Acıbadem Maslak Hastanesi

    Adres:

    Acıbadem Maslak Hastanesi İç Hastalıkları (Dahiliye) Kliniği Büyükdere Caddesi No:40 34457 Maslak / İstanbul

    Telefon:

    +90 212 304 4263

    E-Posta:

    yavuz.baykal@acibadem.com.tr

Günün Sağlık Bilgisi

Günün Sağlık Bilgisi

Hekim izni olmadan herhangi bir içerik izinsiz kullanılamaz.