En iyi kullanım için javascript kullanımını aktifleştirin.
İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Yavuz Baykal

Hipotansiyon (Tansiyon Düşüklüğü)

Hipotansiyon (Tansiyon Düşüklüğü) nedir ve nasıl ortaya çıkar?

Hipotansiyon anormal derecede düşük kan basıncıdır. Kan basıncı sistolik ve diyastolik basınçlar olarak ölçülür. Kanın pompalanması sırasındaki basınç "sistolik" kan basıncı, kalbin dinlenmesi sırasındaki basınç "Diyastolik" kan basıncıdır. Erişkinlerde normal kan basıncı 120/80 mmHg ve daha düşüktür. Hipotansiyon ise 90/60 mmHg daha düşük bulunan kan basıncıdır.Kan basıncı her zaman ayni düzeyde olmaz, hafif dalgalanmalar gösterebilir. Uykuda düşer ve uyandığımızda yükselir.

Kan basıncı heyecan, stres ve sinirlilik durumlarında yükselir. Bazı insanlarda kan basıncı devamlı düşüktür ve herhangi bir belirti veya semptomları yoktur. Bazı kişilerde belirli koşullar yada faktörler anormal derecede düşük kan basıncına neden olabilir ve sonuçta organlara daha az kan ve oksijen akışı olur.

Hipotansiyona ait belirtiler

Baş dönmesi, bayılma, soğuk ve terli cilt, yorgunluk, bulanık görme ve bulantı olabilir. Aşırı hipotansiyon durumları şoka neden olabilir.

Sağlıklı bir kişide, yakınmaya neden olmayan düşük kan basıncı genellikle tedavi gerektirmez. Belirtilere neden oluyorsa, doktorunuz bunun nedenini bulmak ve tedavi etmek için çalışacaktır.

Hipotansiyon baş dönmesi veya bayılmaya neden olursa tehlikeli olabilir. Şok, hipotansiyonun şiddetli bir formudur ve hemen tedavi edilmediği takdirde genellikle ölümcül bir durumdur.

Hipotansiyon çeşitleri

  • Ortostatik hipotansiyon,
  • Nörokardiyojenik hipotansiyon
  • Şok ile bağlantılı şiddetli hipotansiyon en önemli hipotansiyon nedenleridir.
  • Ortostatik hipotansiyonda;

    Oturma ya da yatar pozisyondan iken normal olan tansiyon ayağa kalkınca düşer. Vücut, konumundaki değişimlere bağlı olarak yeterince hızlı kan basıncı ve kan akışını ayarlayamazsa ortostatik hipotansiyon oluşur. Ayağa kalktıktan sonra kan basıncındaki düşüş genellikle sadece birkaç saniye veya dakika sürer. Kan basıncının normale dönmesi için kısa bir süre oturmak veya yatmak gerekebilir. Ortostatik hipotansiyon tüm yaş gruplarında görülebilir. Ancak, özellikle yaşlılarda ve zayıf veya kötü sağlığı olanlara daha yaygındır.

    Yemek sonrası (postprandiyal) ortostatik hipotansiyon, bir yemekten sonra kan basıncında ani bir düşme şeklinde kendini gösterir. Hipotansiyonun bu türü çoğunlukla yaşlı yetişkinleri etkiler.

    Nörokardiyojenik hipotansiyon;

    Uzun süre ayakta kaldıktan sonra veya arzu edilmeyen bazı görüntülerden (tatsız, üzücü veya korkutucu durum) sonra kan basıncı aniden düşer. Hastalar soluk görünümde olup bulantı hissedebilirler. Daha çok çocuk ve genç erişkinleri etkiler.

    Şoka bağlı şiddetli hipotansiyon;

    Şok kan basıncının düşüklüğüne bağlı olarak beyin, böbrekler ve diğer hayati organlara yeteri kadar kan gitmediğinde ortaya çıkar. Büyük kan kaybı, ciddi infeksiyonlar, ciddi yanıklar, alerjik reaksiyonlar ve zehirlenmeler bu duruma neden olabilir. Hemen tedavi edilmezse ölümcül olabilir.

    Hipotansiyon nedenleri

    Ortostatik hipotansiyon birçok nedeni vardır. Dehidrasyon (vücudun susuz kalması) ortostatik hipotansiyon en sık nedenidir. Eğer fiziksel aktivite sırasında çok terler ve yeterli sıvı alınmazsa vücut dehidrate olabilir.

    Ateş, kusma ve ağır ishal de dehidratasyona neden olabilir.

    Ortostatik hipotansiyon hamilelik sırasında oluşabilirse de genellikle doğumdan sonra kaybolur.

    Yaşlanmakta hipotansiyona yol açabilir.

    Tokluk hipotansiyonu bir yemekten sonra kan basıncında ani bir düşüş şeklinde görülür.

    Bazı tıbbi durumlar ortostatik hipotansiyon riskini artırabilir

    • Kalp krizi, kalp kapak hastalığı, bradikardi (düşük bir kalp hızı) ve kalp yetmezliği.
    • Anemi.
    • Şiddetli enfeksiyonlar.
    • Tiroid bozuklukları,
    • Addison hastalığı,
    • Düşük kan şekeri ve şeker hastalığı
    • Parkinson hastalığı gibi merkezi sinir sistemi bozuklukları,.
    • Pulmoner emboli.
    • Yüksek tansiyon ve kalp hastalığı için kullanılan bazı ilaçlar.
      • Diüretikler,
      • Kalsiyum kanal blokerleri
      • Anjiyotensin dönüştürücü enzim inhibitörleri
      • Anjiyotensin II reseptör blokerleri
      • Nitratlar
      • Beta blokerler
    • Anksiyete, depresyon, erektil disfonksiyon ve beyin hastalıkları için kullanılan ilaçlar.
    • Diğer maddeler, alkol, barbitüratlar ve bazı reçeteli ilaçlar.

    Nörokardiyojenik hipotansiyon:

    Beyin ve kalp arasındaki kooadinasyon kaybolduğunda nöral hipotansiyon oluşur. Örneğin, uzun süre ayakta durulduğunda, kan bacaklarda havuzlaşır ve kan basıncının düşmesine neden olur. Diğer taraftan arzu edilmeyen bazı görüntülerden (tatsız, üzücü veya korkutucu durum) sonra kan basıncı aniden düşer.

    Şoka bağlı şiddetli hipotansiyon

    Birçok faktör ve koşullar şoka bağlı şiddetli hipotansiyona neden olabilir. Bu faktörlerden bazıları ortostatik hipotansiyona da yol açabilirler. Şok durumunda kan basıncı çok düşük düşer ve kendi kendine normale dönmez. Şok acil bir durumdur ve hemen tedavi edilmelidir.

    Bazı ciddi enfeksiyonlar şoka neden olabilir ki, bu durum septik şok olarak bilinir. Bu durumda kandaki bakteriler kan basıncında tehlikeli bir düşüşe yol açan bir toksin üretir.

    Vücuttan kan veya sıvıların şiddetli bir kaybı da şoka neden olabilir ki, bu durum hipovolemik şok olarak bilinir. Hipovolemik şok bir çok nedene bağlı olarak ortaya çıkabilir:

    • Dışa olan kanamalar (kesik, ağır yaralanma)
    • İç kanamalar (yırtık kan damarı)
    • Ciddi yanıklar
    • Şiddetli pankreas iltihabi
    • Şiddetli ishal
    • Şiddetli böbrek hastalığı
    • Diüretiklerin aşırı kullanımı
    • Kardiyojenik şok (aritmiler, kalp krizi, pulmoner emboli ).
    • Ciddi kafa travması
    • Bazı ilaçlar reaksiyonları
    • Karaciğer yetmezliği
    • Zehirlemeler
    • Ciddi alerjik reaksiyonlar (anafilaktik şok)

    Tanı

    Şok acil tedavi gerektiren hayatı tehdit eden bir durumdur. Hipotansiyon durumunda doktorunuz bazı kan testleri önerebilir. Test sonuçları bayılma ve tansiyon düşüklüğü hakkında bilgiler verir.

    Kan testleri; Anemi, düşük kan şekeri gibi hipotansiyon nedenlerini gösterebilir.

    EKG; kalp atımı ve ritmi hakkında bilgi verir.

    Holter monitörleri; Kalbin hızı ve ritmi hakkında bilgi verirler.

    Ekokardiyografi; Kalbin hareketleri ve fonksiyonları hakkında bilgi verir. Çeşitli türleri vardır gerektiğinde doktorunuz kullanacaktır.

    Nükleer kalp tarama testleri; Eğik tablo testi; ortostatik hipotansiyon ve nörokardiyojenik hipotansiyon teşhisinde kullanılır.

    Tedavi

    Tedavi, hipotansiyonun türü, belirti ve semptomların şiddetine bağlıdır. Tedavinin amacı belirtileri hafifletmek ve normal kan basıncı sağlamaktır. Ayrıca hipotansiyonun altta yatan nedeni tedavi edilmelidir.

    Sağlıklı bir kişide, belirti vermeyen düşük kan basıncı genellikle sorun değildir ve tedavi gerektirmez. Eğer hipotansiyon belirtileri varsa oturun veya yatın. Ayakları kalbinizin seviyesinden yukarı koyun. Belirti veya semptomlar hızla düzelmezse hastaneye başvurun.

    Ortostatik hipotansiyon tedavisinde

  • Su, sodyum ve potasyum gibi besinleri içeren içecekler.
  • Alkolü azaltın.
  • Yavaş yavaş ayağa kakın
  • Postprandiyal hipotansiyon varsa küçük, düşük karbonhidratlı yemek yeyin.
  • Kompresyon çorapları kullanma konusunda doktorunuzla konuşun.
  • Kullandığınız ilaçlarınızı doktorunuzla görüşün
  • Ortostatik hipotansiyonu tedavi etmek için fludrocortisone ve midodrin gibi ilaçların mutlaka doktor kontrolünde verilmesi gerekir.

    Nörokardiyojenik hipotansiyon varsa, yaşam tarzı değişiklikleri gerekebilir. Bunlar:

  • Uzun süre ayakta kalmayın, tatsız, üzücü ya da korkutucu durumlardan uzak durun.
  • Su, sodyum ve potasyum gibi besinleri içeren içecekleri bol için.
  • Doktorunuzun önerisi doğrultusunda tuz alımını arttırın.

    Şoka bağlı şiddetli hipotansiyon

    Şok hayatı tehdit eden acil bir durumdur ve acil tedavi gerekir. Bir kişide şok belirtileri varsa, hemen 112 yi arayın. Şok tedavisinde hedef: Organ hasarını önlemek için kanın organlara akışı mümkün olduğunca çabuk düzeltilmeli ve şokun nedenini bulunmalıdır. Hastanede doktorlar nedene bağlı olarak uygun tedaviyi yapacaktır.

  • Hızlı Randevu ve İletişim

    • Acıbadem Maslak Hastanesi

      Adres:

      Acıbadem Maslak Hastanesi İç Hastalıkları (Dahiliye) Kliniği Büyükdere Caddesi No:40 34457 Maslak / İstanbul

      Telefon:

      +90 212 304 4263

      E-Posta:

      yavuz.baykal@acibadem.com.tr

    Günün Sağlık Bilgisi

    Günün Sağlık Bilgisi

    Hekim izni olmadan herhangi bir içerik izinsiz kullanılamaz.