En iyi kullanım için javascript kullanımını aktifleştirin.
İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Yavuz Baykal

Gut Hastalığı

Gut Hastalığı nedir ve nasıl ortaya çıkar?

Gut iğne benzeri kristalleri olan ürik asitin eklem ve yumuşak dokularda birikmesi ile oluşan ağrılı bir durumdur. Eklemlerde oturan bu ürik asit kristalleri sırayla şişlik, kızarıklık, ısı ve ağrıya neden olan inflamatuvar bir hastalıktır. Birçok kişide, gut başlangıçta ayak başparmağı (padogra) ve eklemlerini etkiler. Fakat eklem çevresindeki fibröz dokuları da etkileyebilir. Bunlar arasında; ayak eklemleri ve bileği, topuklar, dizler, el bileği, parmaklar ve dirsekler bulunmaktadır. Ayrıca tofüs olarak bilinen tebeşirimsi ürik asit birikimleri eklemlerin çevresinde, kulak kepçesi ve deri altında topaklar halinde görünebilir. Ürik asit kristalleri böbreklerde toplanarak ve böbrek taşlarına ve hastalığına neden olabilir.

Ürik asit nedir

Ürik asit pürinin yıkımı sırasında oluşan bir maddedir. İnsan dokusunun normal bir parçası olan pürin birçok gıdada bulunur. Ürik asit üretiminde artış olduğunda, böbrekler vücuttan yeteri kadar ürik asiti atamaz ve kanda birikir (hiperürisemi). Hiperürisemi kişinin karaciğer, kuru fasulye ve bezelye, hamsi ve et suyu içeren besinler gibi çok yüksek pürin gıdalar alaması durumundada görülür. Hiperüriseminin kendisi bir hastalık değilsede ürik asit kristallerinin dokularda birikmesi eklem iltihabina yol açarak gut hastalığına neden olabilir.

Gut dört aşamada seyreder

  1. Semptomsuz hiperürisemi. Bu aşamada, kanda (hiperürisemi) yüksek ürik asit düzeyleri vardır.
  2. Akut gut artriti. Bu durumda ürik asit kristalleri eklemlerde toplanarak iltihaba neden olmuştur. Eklemlerde sıcaklık, şişlik ve şiddetli ağrı vardır. Akut atak genellikle geceleri ortaya çıkar ve stresli olaylar, alkol ya da başka bir hastalık ile tetiklenebilir. Tedavi olmadan 3-10 gün içersinde kendiliğinden geçebilir. Ataklar zaman içinde daha uzun sürebilir ve daha sık oluşabilir.
  3. Ara (interval) dönem. Akut ataklar arasındaki dönemdir ve kişide herhangi bir belirti yoktur.
  4. Kronik toföz gut. Bu durum genellikle 10 yıl gibi uzun bir süre içinde gelişir. Bu aşamada, etkilenen eklemlerde ve bazen böbreklerde kalıcı hasara neden olabilir.

Guta sebep olan nedenler

Bir dizi risk faktörleri hiperürisemi ve gut ile ilişkilidir. Bunlar:

  • Genetik. Gut hastalığı olan birçok kişide aile öyküsü vardır.
  • Cinsiyet ve yaş. Kadınlara göre erkeklerde daha yaygındır, erişkinlerde daha sık görülür.
  • Ağırlık. Fazla kilolu olanalarda hiperürisemi ve gut gelişme riski artar.
  • Alkol tüketimi. Alkol vücutta hiperüriseme yol açabilir.
  • Diyet. Pürin açısından zengin yemekler gutu kötüleştirebilir.
  • Kurşuna maruz kalma.. Bazı durumlarda guta neden olabilir.
  • Diğer sağlık sorunları. Böbrek yetmezliğinde gut sık görülür.

Ürik asitin kanda yüksek düzeyde olmasına katkıda bulunan diğer tıbbi durumlar:

  • Yüksek tansiyon
  • Hipotiroidi (tiroid bezi)
  • Hemolitik anemi, bazı kanserler
  • Lesch-Nyhan sendromu,
  • İlaçlar. Diüretikler, Aspirin, Niasin, Siklosporin, Levodopa,

Tanı

Gut hastalığı tanısını doğrulamak için, iltihaplı eklem içinden bir iğne ile alınan sinovyal sıvıda ürik asit kristallerin görülmesi ile konur. Gut atakları eklem enfeksiyonlarını taklit edebilir.

Gut belirtileri

  • Hiperürisemi
  • Eklem sıvısında ürik asit kristallerinin varlığı
  • Birden fazla akut artrit atağı
  • Bir günde oluşan şişmiş, kırmızı ve sıcak eklem
  • Tek bir eklemde şişlik ve ağrı (ayak, ayak bileği, diz)

Tedavi

Uygun tedavi ile gut belirtileri kontrol edilir ve ataklar önlenebilir. Tedavinin amacı, akut ataklar ile ilişkili ağrıyı hafifletmek, gelecekteki saldırıları önlemek ve tofüs ve böbrek taşı oluşumunu engellemektir. Başarılı bir tedavi gut semptomlarını azaltır ve guta bağlı sakatlığı önler.

Akut atak sırasında ağızdan alınan veya etkilenen eklem içine enjekte edilen ilaçlar yakınmaları geçirir. Atakları ve böbrek hastalığını önlemede kanda ürik asit miktarını azlatan ilaçlardan yararlanılabilir. Pürin içeriği yüksek olan gıdalardan kaçınmak gerekir ki bu gıdalar arasında;

  • Hamsi, uskumru, sardalya, ringa
  • Kuşkonmaz
  • Sığır böbreği, koyun eti
  • Beyin, karaciğer
  • Kuru fasulye ve bezelye
  • Sos
  • Mantar

Hızlı Randevu ve İletişim

  • Acıbadem Maslak Hastanesi

    Adres:

    Acıbadem Maslak Hastanesi İç Hastalıkları (Dahiliye) Kliniği Büyükdere Caddesi No:40 34457 Maslak / İstanbul

    Telefon:

    +90 212 304 4263

    E-Posta:

    yavuz.baykal@acibadem.com.tr

Günün Sağlık Bilgisi

Günün Sağlık Bilgisi

Hekim izni olmadan herhangi bir içerik izinsiz kullanılamaz.