En iyi kullanım için javascript kullanımını aktifleştirin.
İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Yavuz Baykal

Antioksidanlar

Vücudumuzdaki hücreler her gün oksijene maruz kalmaktadır. Oksijen vücudun sağlığı için önemlidir, ancak oksijene maruziyet oksidasyon sonucu serbest radikallerin oluşumuna neden olur. Güneşe maruz kalma, sigara dumanı, alkol ve kirlilik gibi çevresel faktörlere maruz kalmak da serbest radikalleri oluşturur. Oluşan serbest radikaller vücuttaki önemli kimyasal maddelere, DNA ya ve hücrelere zarar vererek bir dizi zincirleme reaksiyona neden olabilir. Serbest radikaller yaşlanma sürecinin yanı sıra kanser, diyabet ve kalp hastalığı gibi hastalıklara da katkıda bulunabilir.

Antioksidanlar serbest radikallerin yol açtığı hasarı sınırlayabilen maddelerdir. Vücudumuz serbest radikalleri stabilize etmek için antioksidanları kullanır. Vücud sağlıklı beslenerek antioksidanları alabilir. Antioksidan yönünden zengin besinler arasında meyveler, vitamin A, C ve E vitaminleri, beta-karoten, lutein, likopen ve selenyum gibi mineraller açısından yüksek olan sebzeler sayılabilir.

A vitamini süt, karaciğer, tereyağı ve yumurtada bulunur.

C vitamini en çok meyve ve sebzelerde bulunur. C vitamini yüksek miktarda çilek, portakal, kavun, kivi, biber, brokoli, Brüksel lahanası, domates, karnabahar ve lahanada bulunur.

E vitamini badem, ayçiçeği tohumu, fındık ve fıstıkta bulunur. Ayrıca ıspanak ve lahana gibi yeşil yapraklı sebzeler, soya fasulyesi, ayçiçeği, mısır ve kanola yağlarında bulunur.

Beta-karoten havuç, bezelye, kavun, kayısı, papaya, mango, şeftali, kabak, kayısı, brokoli, tatlı patates ve kabak gibi renkli meyve ve sebzelerde bulunur. Ayrıca ıspanak ve lahana gibi bazı yeşil yapraklı sebzelerde de bulunabilir.

Lutein ıspanak, karalahana ve lahana, brokoli, mısır, bezelye, papaya ve portakal gibi yeşil yapraklı sebzelerde bulunur.

Likopen, pembe greyfurt, karpuz, kayısı ve domates gibi pembe ve kırmızı renkli meyve ve sebzelerde bulunur.

Selenyum tahıl (mısır, buğday ve pirinç), fındık, baklagiller, hayvansal ürünler (et, balık, hindi, tavuk, yumurta ve peynir), ekmek ve makarna bulunur.

Antioksidanlar en çok sebze, meyve, kepekli tahıllar, tohumlar ve fındık gibi besinlerde bulunur. Bir multi-vitamin takviyesi almak, çok fazla vitamin E, A veya selenyum alınmasına neden olarak zararlı olabilir. Herhangi bir vitamin takviyesi almadan önce doktorunuzla konuşmalısınız.

Antioksidan takviyesi

Hastalıkları önlemek için antioksidan takviyesi kullanımını destekleyen bilimsel kanıtlar yoktur. Gözlemsel çalışmalar antioksidan bakımından zengin sebze ve meyvelerin yenmesinin bazı kronik hastalıkların riskinin azaltması ile ilişkili olduğunu göstermişsede, bu faydaların antioksidanlar nedeniyle olduğu açık değildir. Antioksidanların gözlemsel çalışmalardaki yararlarına rağmen laboratuvar araştırmaları ve klinik çalışmalar genellikle etkili bulunmamıştır.

Marketlerde birçok antioksidan besin takviyeleri satılmaktadır. Öncelikle NIH tarafından finanse edilen geniş, uzun vadeli çalışmalarda (randomize kontrollü çalışma) antioksidan takviyesinin hiçbir yararlı etkiye sahip olmadığı görülmüştür.

50 yaş ve üzeri 14.000 'den fazla sağlıklı erkek ve hekimlerin dahil edildiği çalışmada E ve C vitamini takviyesinin majör kardiyovasküler olay riskini (kalp krizi, inme veya ölüm) veya kanseri azaltmadığı görülmüştür. Prostat kanserini önlemek için verilen selenyum ve E vitamininin tek başına veya birlikte verildiği 35,000 'den fazla sağlıklı erkeklerde prostat kanseri sıklığını arttırdığı tespit edilmiştir. Yaşı en az 45 olan 40,000 sağlıklı kadının dahil olduğu çalışmada E vitamini verilmesinin ölüm riskini, majör kardiyovasküler olayları (kalp krizi, inme veya ölüm) ya da kanseri azaltmadığı görülmüştür.

Kırk yaş üzeri 8000 sağlık profesyoneli kadınlar üzerinde yapılan çalışmada C ve E vitamini verilmesinin kardiyovasküler olaylar (kalp krizi, inme veya ölüm) üzerinde hiçbir yararlı etkisi bulunmamış, hatta daha riskli bulunmuştur.

Böylece, yapılan yaygın bilimsel çalışmalar, antioksidan takviyesinin önemli sağlık faydalarının olduğunu göstermemiştir. Diğer taraftan beta-karoten takviyeleri sigara içenlerde akciğer kanseri riskini artırırken, E vitamini takviyesinin bazı kişilerde kanama riskini arttırdığı tespit edilmiştir. Sağlıklı ve dengeli bir diyet ile beslenelerde antioksidan takviyesinin kullanılması gereksizdir.

Hızlı Randevu ve İletişim

  • Acıbadem Maslak Hastanesi

    Adres:

    Acıbadem Maslak Hastanesi İç Hastalıkları (Dahiliye) Kliniği Büyükdere Caddesi No:40 34457 Maslak / İstanbul

    Telefon:

    +90 212 304 4263

    E-Posta:

    yavuz.baykal@acibadem.com.tr

Günün Sağlık Bilgisi

Günün Sağlık Bilgisi

Hekim izni olmadan herhangi bir içerik izinsiz kullanılamaz.